സമാധാനത്തിനുള്ള നൊബേൽ: വെനസ്വേലൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് മരിയ കൊറീന മചാഡോയ്ക്ക്

ഓസ്‌ലോ/യു.എസ്.എ: 2025 ലെ സമാധാനത്തിനുള്ള നൊബേൽ പുരസ്‌കാരം വെനസ്വേലൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് മരിയ കൊറീന മചാഡോയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. ജനാധിപത്യത്തിനും പൗരാവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടി അവർ നടത്തിയ ധീരമായ പോരാട്ടങ്ങൾക്കുള്ള ആഗോള അംഗീകാരമാണിത്. വെനസ്വേലയിൽ ഏകാധിപത്യ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള സമാധാനപരമായ മാറ്റം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ മചാഡോ വഹിച്ച നിർണായക പങ്കാണ് പുരസ്‌കാരത്തിന് അർഹയാക്കിയത്.

​ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ ജനാധിപത്യ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ മുൻനിരയിലെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായാണ് മചാഡോ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ചിതറിക്കിടന്ന വെനസ്വേലൻ പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികളെ ഒന്നിപ്പിച്ചതിൽ അവർക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്.

​ട്രംപിന് നിരാശ

പുരസ്‌കാര പ്രഖ്യാപനം മുൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന് നിരാശ നൽകി. സമാധാന നൊബേൽ പുരസ്‌കാരം ഏറെ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയാണ് ട്രംപ്.

​മചാഡോയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം

വെനസ്വേലയുടെ ‘ഉരുക്കുവനിത’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മരിയ കൊറീന മചാഡോയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം പോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്.

• രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനവും ആദ്യ നീക്കവും: 2002-ൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന മചാഡോ, രാജ്യത്ത് സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ രൂപീകരിച്ച 'സുമതെ' എന്ന സിവിൽ സൊസൈറ്റി ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു.
  ​ദേശീയ അസംബ്ലിയിൽ: 2010ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റെക്കോർഡ് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ദേശീയ അസംബ്ലിയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അവർ 2011 മുതൽ 2014 വരെ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. 2014-ൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ്സിൽ (ഒ.എ.എസ്) വെച്ച് രാജ്യത്തെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളെ ശക്തമായി അപലപിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഭരണകൂടം അവരെ ദേശീയ അസംബ്ലിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
• ​പ്രതിപക്ഷ ഏകീകരണം: 2013-ൽ അവർ സഹസ്ഥാപകയായ ‘വെന്റെ വെനസ്വേല’ എന്ന ലിബറൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ കോർഡിനേറ്ററായ മചാഡോ, പിന്നീട് രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യ ശക്തികളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന ‘സോയ് വെനസ്വേല’ സഖ്യത്തിനും രൂപം നൽകി.
• പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തടസ്സം: 2023-ൽ നടന്ന പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ പ്രൈമറി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ച അവർ 2024-ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പൊതു സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മാറിയെങ്കിലും, വെനസ്വേലൻ ഭരണകൂടം അവരെ പൊതു പദവികൾ വഹിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അയോഗ്യയാക്കി.
• പീഡനങ്ങളെ അതിജീവിച്ച്: രാജ്യദ്രോഹം, ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങളും യാത്രാവിലക്കും ഉൾപ്പെടെ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പീഡനങ്ങളെയാണ് ജനാധിപത്യത്തിനായി അവർ നേരിട്ടത്. എങ്കിലും, ഈ പ്രതിസന്ധികളെ മറികടന്ന്, സമാധാനപരമായ ജനാധിപത്യ മാറ്റത്തിനുവേണ്ടി നിലകൊണ്ട മചാഡോയുടെ നേതൃത്വം വെനസ്വേലൻ പ്രതിപക്ഷത്തിന് നിർണായകമായി.
• ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും വെനസ്വേലൻ ജനതയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള മചാഡോയുടെ ഉറച്ച ഇടപെടലുകൾക്ക് ലഭിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമാണ് ഈ നൊബേൽ പുരസ്‌കാരം.